„Otwarte. Od 90 lat” – Wernisaż wystawy

Aż trudno uwierzyć, że zabrzańskie Muzeum Miejskie ma już 90 lat! Wernisaż jubileuszowej wystawy z tej już za nami. Uroczystość odbyła się 9 lipca w Galerii Cafe Silesia przy ul. 3 Maja 6.

Spotkanie otworzył nowy dyrektor placówki, Damian Halmer, witając zwiedzających. Podziękował za wieloletnie wsparcie nie tylko władzom miasta, ale także dziesiątkom osób, które poświęcają się rozwojowi instytucji. Jubileusz uświetniła obecność Jarosława Suszki, który przekazał w ręce dyrektora list gratulacyjny od prezydenta miasta Zabrze, Kamila Żbikowskiego.

„Muzeum jest bardzo dziwnym miejscem”

Ten cytat stał się mottem przewodnim wystawy, pojawiając się zarówno na powitalnej infografice, jak i w pokazie filmowym na zakończenie wernisażu. To stwierdzenie Krzysztofa Pomiana, który jest autorem opracowania dotyczącego światowej historii muzealnictwa. Próbuje on odpowiedzieć na pytanie, dlaczego muzea pełnią tak ważną rolę w życiu społeczeństw. Określa je mianem „dziwnych miejsc” ze względu na ich paradoksalną naturę – są równie bezużyteczne dla człowieka, co nieodzowne. Potrzebujemy muzeów, chociaż nie wytwarzają one niczego, co byłoby nam niezbędne do życia. Co zatem sprawia, że są dla nas istotne? Krzysztof Pomian wyjaśnia, że muzeum to kolekcja, która „powinna być zachowana dla nieskończenie odległej przyszłości”. Idąc tym tropem, Muzeum Miejskie w Zabrzu jest potwierdzeniem słów polskiego filozofa i historyka.

90 lat istnienia Muzeum Miejskiego w Zabrzu

Dokładnie 1 kwietnia 1936 roku Muzeum udostępniło zwiedzającym pierwszą ekspozycję. W tamtych latach funkcjonowało ono jako Izba Regionalna, a jego zbiory tworzono dzięki pasjonatom, m.in. lokalnym nauczycielom. W ciągu kolejnych kilkudziesięciu lat Muzeum wielokrotnie zmieniało swoją siedzibę (od ul. Szczęść Boże, po plac Krakowski, aż po ulicę 3 Maja). Straciło nawet część swoich zasobów na rzecz utworzonego w 1981 roku Muzeum Górnictwa Węglowego. Jednak, jak podkreślają twórcy jubileuszowej wystawy, niezależnie od zmian „rządów, ustrojów i granic”, placówka będzie kontynuowała sumiennie swoją misję, jaką jest dbanie o trwałość kolekcji, aby mogły się z nią zapoznawać kolejne pokolenia. Szczegółową historię Muzeum na przestrzeni lat goście mogli zgłębić, oglądając przygotowany wcześniej, 30-minutowy materiał wideo.

Zaproszenie do innego świata

Formą wystawy okazały się plakaty, ponieważ są przykładem szczególnej komunikacji, tzn. „otwierają drzwi do mniej lub bardziej odległej przeszłości lub do świata artystycznej wyobraźni na co dzień nam niedostępnej”, jak głosi napis na powitalnej infografice. Afisze nie zostały ułożone chronologicznie – stanowią mieszankę surowych plansz z lat 60. XX wieku z bardziej fikuśnymi formami pochodzącymi z późniejszego okresu. Były ku temu dwa powody. Pierwszy z nich to nawiązanie do charakterystyki ludzkiej pamięci, która działa w sposób fragmentaryczny i skokowy, a drugi – chęć ukazania wycinków rzeczywistości bliskich zwiedzającym. Goście mogli w ten sposób wyruszyć w podróż, podczas której każdy plakat był wobec następnego przedstawieniem „innego świata”. Ta wyprawa miała też przywoływać wspomnienia i budzić skojarzenia. Warto dodać, że wystawa obfituje w dzieła zabrzańskich twórców takich jak Wiesława Musiołowa czy Kazimiera Moskała. Wśród plakatów znajdują się również prace Jana Sawki, Romana Kalarusa, Bogdana Króla czy Mariana Oslislo. Dzięki takiej różnorodności zwiedzający mogą zapoznać się z najlepszymi tradycjami Polskiej Szkoły Plakatu.

Na zakończenie wernisażu, goście zostali poproszeni o zapisanie na białych karteczkach życzeń dla Muzeum Miejskiego na kolejne lata działalności. Mogli również podzielić się swoimi spostrzeżeniami na temat tego, czego oczekują od placówki. Przez cały czas trwania uroczystości na zwiedzających czekał także słodki poczęstunek.

Gratulujemy Muzeum 90 lat istnienia i życzymy wielu inspirujących wystaw w przyszłości! Oraz kolekcji, która przetrwa każdą „burzę”. Bo jej brak uczyniłby naszą regionalną tożsamość niepełną.

Tekst i foto: Anna Dittrich